Stichting Berhan is in 2004 opgericht om kleinschalige projecten in Ethiopië te ondersteunen en richt zich in haar beleid vooral op de ontwikkeling van kinderen/jong volwassenen met één of meerdere beperkingen als ook op de aanschaf van revalidatiehulpmiddelen en aangepast lesmateriaal, noodzakelijk vanwege hun beperking(en).
Helaas is het volgen van onderwijs geen vanzelfsprekendheid voor kinderen met een beperking! Met het volgen van een passend onderwijsprogramma leren de kinderen omgaan met hun beperking en is er aandacht voor het zo zelfredzaam en zelfstandig mogelijk worden en vergroot het hun kans om mee te doen in de samenleving. Stichting Berhan probeert verschillende projecten te steunen.
1. ‘Sebeta-School-for-the-Blind ‘. Sebeta-school is een school voor slechtziende en blinde kinderen. Sebeta ligt op ongeveer 2 uur rijden van de hoofdstad Addis Abeba, in Oromia.
Op deze school wordt jaarlijks lesgegeven aan ruim 250 – 300 leerlingen met een visuele beperking van grade 1 t/m grade 12. Daarnaast leidt het Special Teachers Training Program jongvolwassenen – vaak ook met een visuele beperking – op tot leerkrachten. De school kent problemen op alle levensgebieden, de school krijgt jaarlijks een minimale financiële vergoeding per leerling van de staat en hulpmiddelen t.b.v. goed onderwijs zijn in het land niet en/of nauwelijks te verkrijgen. Daarnaast is er geen geld voor structureel onderhoud, in 2004 is met hulp van de Ethiopian Lion’s Club én met financiële steun van de Nederlandse ambassade – een deel van de gebouwen gerenoveerd en de infrastructuur op het terrein verbeterd.
Sinds 2004 steunt Stichting Berhan leerlingen én leerkrachten van Sebeta-school-for-the-blind in Sebeta (Oromia) middels de aanschaf van lesmateriaal en hulpmiddelen ten behoeve van onderwijs. De braillebenodigdheden, taststokken, hulpmiddelen voor low vision en mobiliteit, ICT, brailleschrijfmachines worden geleverd door Worldwide Vision in Nederland. Worldwide Vision heeft een groot assortiment aan hulpmiddelen voor blinden en slechtzienden. Stichting Berhan zorgde ervoor dat de hulpmiddelen óf met vrienden (in bagage) of met luchtvracht van Transheroes (2 x 1000- 1500 kg) naar Ethiopië werd verzonden.
Behalve lesmaterialen werd schoolmeubilair aangeschaft – gemaakt door een lokaal bedrijf in Addis Abeba – en voor de kinderen die op de compound van de school wonen o.a. bedden, matrassen, beddengoed en kleding. 
Tijdens het bezoek in maart 2022 werd opnieuw benadrukt door de directeur én het vaste team van leerkrachten, hoe belangrijk het lesmateriaal en de hulpmiddelen voor school zijn. Niet alleen voor de kinderen maar ook voor de leerkrachten, waarvan een aantal leerkrachten slechtziend of blind zijn.
In Ethiopië is de kwaliteit van de braillebenodigdheden slecht en is het alleen mogelijk om
bij ENAB (Ethiopian National Association of the Blind) voor school dit lesmateriaal te kopen, maar voor de hulpmiddelen wordt door de ENAB te veel geld gevraagd. De directeur vertelde dat een reglette 2-3 jaar geleden 400 etb kostte, nu 1200-1300 etb kost en dan van slechte kwaliteit is. (1 € is ong 50 etb) De reglettes van Ethiopië gaan hooguit 1- 2 jaar mee in tegenstelling tot de reglettes van Worldwide Vision!!!!.
Er waren dit schooljaar 300 studenten geregistreerd: 250 studenten (groep 1-8) en 50 studenten (vanaf groep 9) buiten de compound van de school. Het budget van school is ontoereikend om de materialen in eigen land te kopen, en al helemaal niet in het buitenland. Als de leerlingen de school verlaten, mogen ze als gift de taststok en reglette behouden. En met elk schooljaar komen er weer nieuwe leerlingen…
Taststokken voor mobiliteit gaan een aantal jaren mee, en aangezien kinderen groeien moet ook de taststok de juiste lengte hebben. Braillepapier wordt volop gebruikt en dit betekent dat deze en andere hulpmiddelen jaarlijks aangeschaft moeten worden, zowel voor de nieuwe leerlingen die aangemeld worden als ook voor de leerlingen die al op school zijn of na grade 8 buiten de compound gaan wonen.
Met uw donatie steunen we de school met dié middelen die prioriteit hebben voor de leerlingen. We hopen dan ook dat u Sebeta-school wil (blijven) steunen zodat wij een positieve bijdrage kunnen geven aan beter onderwijs voor slechtziende en blinde kinderen als ook een bijdrage kunnen leveren aan de leefomstandigheden op de compound van de school.
In de nieuwsbrieven op de website kunt u lezen op welke wijze we de afgelopen jaren Sebeta-school gesteund hebben.
2. School voor blinde kinderen in Debre Zeit
Debre Zeit ligt op een uurtje rijden ten oosten van de hoofdstad Addis Abeba . Sinds 2004 steunt Stichting Berhan Sebeta-School-for-the-blind in Sebeta ( op 1-2 uur rijden ten zuid- oosten van Addis Abeba). Beide scholen liggen in Oromia waar Oromigna gesproken wordt.
Sebeta-school is opgericht door Haile Selassie ruim 60 jaar geleden en de school in Debre Zeit maakte een start in 2007 waarna 3 jaar geleden op de – door de overheid toegekend stuk grond – een gebouw geplaatst mocht worden tbv onderwijs en wonen voor kinderen met een visuele beperking.
Eind maart is Els een week naar Ethiopië geweest om o.a. een bezoek te brengen aan Sebeta school. Ivm wegwerkzaamheden en drukte op weg naar Sebetra is besloten het schooltje in Debre Zeit te bezoeken. Een adres is niet te vinden op internet maar met rondvragen in Debre Zeit hebben we woensdag 1 april de school bezocht. We kwamen onverwachts maar kregen een heel warm welkom van Wondimu Asfaw, zijn vrouw , leerkrachten en betrokkenen in de zorg voor de kinderen. Allereerst een rondleiding geregen door het gebouw waar zowel klaslokalen als een eetzaal en slaapzalen zijn ondergebracht. Vervolgens een gesprek met Wondimu, zijn vrouw en ……, die e.e.a. coördineert.
Wondimu is zelf blind en heeft op Sebeta school onderwijs gehad. Vanwege het grote aantal kinderen met een visuele beperking wilde hij heel graag jonge lotgenootjes helpen en startte met het geven van onderwijs in 2007 ( eth kalender?). De bouw van het schooltje is met hulp van o.a. Nederlandse bedrijven ( gevestigd in Debre Zeit en omgeving) en hun netwerk gerealiseerd. Zelf ben ik 2 jaar geleden al in contact gekomen met een medewerkster van Bartiméus die de school zou bezoeken.
De school biedt onderwijs aan ong 20 kinderen die ong 2 jaar les krijgen op school , o.a. een start maken met het lezen en schrijven van braille. De kinderen wonen op de compound van de school. Vervolgens gaan – voor zover mogelijk – de kindereen naar regulier onderwijs waar ze met hulp vervolgonderwijs kunnen volgen en in contact komen met ziende kinderen en niet opgroeien voor lange tijd op hun compound.
De school, de leefruimtes en de slaapkamers zien er netjes en schoon uit!!! Tijdens ons bezoek hadden de kinderen een rustmoment in hun slaapkamer, waar 3 stapelbedden staan. Er ligt voldoende beddengoed op de bedden en alles ziet er schoon uit! Een groot contrast met Sebeta school waar ong 250 kinderen op de compound wonen.
Eén van de leerkrachten liet zien hoe kinderen leren braille te lezen en te schrijven, het leren lezen van braille vraagt tijd, geduld en goede inzet van de tast. Voor het schrijven van braille wordt gebruik gemaakt van een reglette met prikpen waarbij in elk hokje de letter mbv puntjes kan worden geprikt op speciaal braillepapier.
Aan de school hebben wij 40 reglettes gedoneerd. Als de kinderen vervolgonderwijs gaan volgen krijgen ze de reglette want zonder kunnen ze niet schrijven. Elk jaar zijn er voor de kinderen die starten reglettes nodig.
De school krijgt geen financiële steun van de overheid en is in alles afhankelijk van donaties. Vanwege mijn werk bij Visio ( revalidatie & advies voor blinden en slechtzienden) is het voor mij gemakkelijk om te kijken welke lesmaterialen nodig zijn. Wondimu vertelde in het gesprek ook over de onderwijsmogelijkheden voor kinderen die een dubbel zintuiglijke beperking hebben: blind en doof. Inmiddels hebben ze al één/meer kinderen aan wie ze graag ook de mogelijkheid geven passend onderwijs te bieden maar de kennis/expertise ontbreekt. Tevens geeft hij aan niet te weten hoe je passend onderwijs kan bieden. Els wil graag samen met collega(‘s) die werken met kinderen met een visuele en auditieve beperking een start maken om kennis te delen.
doelstelling 2026 – 2031
*aanschaf braille materialen ( reglettes met prikpennen, brailleschrijfmachine, braillepapier) * aanschaf van software , audio learning devices * aanschaf schoolbus * uitbreiding van school met extra klassen en woon-/slaapgelegenheid
Arsema Dawit Nardos in Gondar
Het derde project betreft een meisje van ruim 2 jaar oud: Arsema Nardos. Ze woont in Gondar ( Noord-Ethiopie) en is het 3de kindje van Dawit Nardos en zijn vrouw. Ze is geboren met een afwijking : het Chiari malformatie Type ll waarbij sprake is van een combinatie van de verzakking van de kleine hersenen en open ruggetje als ook het niet goed functioneren van de oogspieren.
Ik heb contact gehad met de behandelend arts Dr Esayas Adefrs ( assistent professor of neurosurgery , university Gondar) als ook mijn neef dhr G Visser ( neuroloog verbonden aan SEIN).
Allereerst is het belang van een medische verzekering nodig om de kosten van de komende medische behandelingen te dekken, als ook revalidatie in te gaan zetten en speciale voeding (o.a. nutridrink). Arsema kan pas na 7 maanden in aanmerking komen voor een medische verzekering. Vanwege mijn werk bij Koninklijke Visio heb ik contacten met revalidatie om adviezen te vragen voor behandelingen in Gondar. Daarnaast probeer ik in contact te komen met fysiotherapeuten in Ethiopië als ook specifieke mobiliteitshulpmiddelen aan te schaffen ( bv bij Atlas Kidtech). Voor de hulpmiddelen, de medische verzekering en – indien mogelijk – inzet van vervolg medische behandeling, medicatie en revalidatie is geld nodig.
Ook is er sprake van een visuele beperking tgv de (hersen)beschadiging: dwalende oogbewegingen, laagstand van de ogen met vermoedelijk beperkte oogbewegingen, geen diepte kunnen zien. Vanuit de expertise van mijn werk kan ik de vader adviseren welke oefeningen te doen om de visuele ontwikkeling te stimuleren, en zo nodig een consult aan te vragen bij een oogarts in Gondar voor een aanvullend visueel functie onderzoek.
Met een bijdrage hoop ik het gezin te kunnen steunen voor o.a. de medische behandelingen en medicatie, zorg dragen voor nutridrink, mogelijk inzet van fysiotherapie/revalidatie en aanschaf van hulpmiddelen tbv de mobiliteit. Voor de aanschaf van hulpmiddelen tbv zitten / mobiliteit ben ik in contact met Basalt Revalidatie ( locatie Den Haag) voor advies. .
Doelstelling 2026-2027:
Girma – ook een zoon van Els – is al lange tijd (deels vanwege zijn achtergrond, geadopteerd uit Ethiopië) actief om een positieve bijdrage te leveren aan o.a. kansarme jongeren in Ethiopie. Zo was hij al op jonge leeftijd bezig voetbalschoenen in te zamelen met hulp van zijn voetbalvereniging Voorschoten ‘97 om deze mee te nemen tijdens één van zijn stages (HBO International Languages and Business) in Ethiopië of tijdens het jaarlijkse Ethiopische voetbaltoernooi in Europa aandacht te schenken aan projecten van Stichting Berhan. Hij wil zich o.a. inzetten voor kansarme jongeren middels het bieden van een vakopleiding. Met de opgedane kennis en zijn huidige werk bij Tierrafieno in Amsterdam kan hij zijn kennis overdragen met hulp van vrienden en (oud) leerkrachten.
In de bijlage wordt meer over het project uitgelegd, voorzien van foto’s.
Girma Segaar
VAKOPLEIDING ECOLOGISCH BOUWEN ETHIOPIË
Een waardig bouwperspectief door geïntegreerd en contextgericht onderwijs
Wat we doen: we bouwen aan een vakopleiding in ecologische afwerkingstechnieken in Ethiopië. Studenten leren stuken met leem- en kalk materialen en combineren theorie met praktijk op echte bouwprojecten. Het doel: een nieuwe generatie vakbekwame bouwvakkers opleiden die duurzaam kunnen stuken.
Waarom dit nodig is: Ethiopië groeit snel en de vraag naar geschoolde bouwvakkers is enorm. Tegelijkertijd domineert niet-duurzaam bouwen de sector. Deze opleiding verbindt twee urgente behoeften: werkgelegenheid voor jongeren én de omslag naar ecologisch bouwen. Veel jonge Ethiopiërs, vooral uit kwetsbare groepen, hebben geen toegang tot goed vakonderwijs. Zonder gerichte training blijft de bouwsector de jongeren uitsluiten.
De mensen achter het project: Initiatiefnemer: Girma Segaar is vennoot bij Tierrafino (marktleider leemstuc en leemverf in Europa) en ESSE (onderwijsvernieuwing). Zijn professionele expertise en netwerk én persoonlijke band met Ethiopië vormen de basis voor dit project.
Kernteam: Tomas Tavilla coördineert vanuit Nederland. De projectmanager in Ethiopië wordt nog aangesteld. Aad Markwat en Tinsae Tsegahun ontwikkelen samen het curriculum.
Partners: St. Paul’s TVET College voert het programma op de lange termijn uit en stelt infrastructuur beschikbaar. Tierrafino brengt expertise over ecologische bouwmaterialen. De Ethiopische ministeries van Labour and Skills, Urban Development en Education ondersteunen het project. De Nederlandse en Oostenrijkse Ambassade in Ethiopië hebben aangegeven graag te ondersteunen waar mogelijk. Hoe dit er concreet uitziet moet nog duidelijk worden.
Onze aanpak: We werken agile: korte cycli waarin we snel leren en bijsturen. Studenten en docenten wisselen uit tussen Ethiopië en Nederland. Lokale kennis en internationale expertise komen samen in een curriculum dat past bij de Ethiopische context.
Eerste stappen gezet (juni 2025): In juni 2025 heeft het project een concrete vorm gekregen na jaren van voorbereidend onderzoek en het zoeken van de juiste partners in Ethiopië . Aad Markwat reisde samen met Girma naar Ethiopië om het eerste werkstation te bouwen en een praktijkdemonstratie te geven aan docenten van verschillende TVET-instellingen, waaronder St. John Paul II TVET College. Aad was decennialang hoofddocent stukadoren bij het ROC in Nederland en kent Girma nog van diens eigen vakopleiding. Die ervaring maakt hem de ideale persoon om het curriculum vorm te geven en de Ethiopische docenten op te leiden. Tijdens de demo liet hij zien hoe je met klei- en kalkgebaseerde materialen werkt en hoe je dat overbrengt aan studenten. De docenten konden direct meekijken, vragen stellen en zelf aan de slag gaan. Het werkstation staat en de eerste docenten zijn geïnspireerd. De foto’s in de bijlage laten zien hoe theorie en praktijk samenkomen en hoe de samenwerking tussen Nederland en Ethiopië concreet vorm krijgt.
Wat het oplevert ( 2026-2028): Voor studenten en docenten: 30 studenten halen hun certificaat in ecologische afwerkingstechnieken. 5 Ethiopische docenten kunnen daarna zelfstandig lesgeven. Het curriculum is getest en kan breder worden uitgerold in het Ethiopische TVET-systeem.
Voor de economie: Afgestudeerden vinden werk in de bouwsector of starten hun eigen zaak. We verwachten dat zeker 5 afgestudeerden een eigen bedrijf beginnen. Door lokale productie van klei- en kalkmaterialen wordt Ethiopië minder afhankelijk van dure import.
Voor de samenleving: We zorgen dat 30% van de studenten vrouw is. Jongeren uit achtergestelde wijken krijgen toegang tot kwaliteitsonderwijs. Pilotprojecten versterken lokale gemeenschappen en creëren samen eigenaarschap.
Voor het milieu: De pilotprojecten laten zien dat bouwen met natuurlijke materialen werkt in het Ethiopische klimaat. Studenten en hun omgeving worden bewuster van de impact van bouwmethoden. Dit legt de basis voor een circulaire bouweconomie.
Voor de toekomst: De academie groeit uit tot het expertisecentrum voor ecologisch bouwen in Ethiopië. Het succes beïnvloedt beleidsmakers om ecologisch bouwen in nationale regelgeving op te nemen. Het model kan worden uitgerold naar andere regio’s in Ethiopië en zelfs naar buurlanden in Oost-Afrika
Begroting Vakopleiding : zie bijlage Vocational Academy & Ecological Construction in Ethiopia
We streven er steeds naar om de projecten z.s.m. te hebben gerealiseerd. Elk jaar gaan we er zelf naartoe en kunnen we direct het resultaat zien. Zover mogelijk nemen we hulpmiddelen en materialen mee vanuit Nederland, overige materialen worden lokaal aangeschaft.
We houden contact met onze sponsors en informeren over het project middels email, post of nieuwsbrief. Op de nieuwe !! website houden we de projecten ook bij.